Politiek én media: focus je op de inhoud

Geschreven door Frank Nuijens

16 januari 2022

Het is te hopen dat de vers aangetreden ministers en staatssecretarissen in Nederland zich minder druk maken om de beeldvorming dan om de inhoud van hun werk. Maar ik hoop dat ook de media in dit proces hun verantwoordelijkheid zullen nemen.

“Het is te hopen dat de vers aangetreden ministers en staatssecretarissen zich minder druk maken om de beeldvorming dan om de inhoud van hun werk. Dat geldt ook voor de leden van de Tweede Kamer. De zorg hoe iets overkomt en hoe het publiek moet worden ingepakt, overheerst het politieke werk veel te veel”, schrijft Carla Joosten in EW Magazine

Hear, hear. Het ergert me al jaren dat bewindslieden en kamerleden zich zo laten regeren door vermeende beeldvorming. Maar ik mis de zelfreflectie van mevrouw Joosten en haar vakgenoten in dit opiniestuk. Ik hoop dat niet alleen politici, maar ook de media – de politieke redacties in het bijzonder – hun verantwoordelijkheid gaan nemen in dit proces. 

Het is de Tweede Kamer die door het volk gekozen is om namens hen de regering te controleren, niet de journalistiek. Beleidsmakers moeten zich in eerste instantie verantwoorden voor het parlement, niet voor het journaille. Maar de rollen lijken de laatste jaren steeds vaker omgedraaid. Natuurlijk moet de Tweede Kamer zijn rol wel pakken en niet, net als de regering, proberen punten te scoren via de media en denken in verkiezingstermijnen in plaats van termijnen waar maatschappelijke problemen om vragen. 

Ook binnen de journalistiek wordt dit euvel opgemerkt. Zo concludeert de Britse wetenschapsjournalist Tom Chivers in een recente podcast dat in Engeland de politieke journalisten die de corona persconferenties bijwonen er meer op gebrand lijken om bewindslieden te laten struikelen dan hun lezers en kijkers gedegen en nuttige informatie te geven. Om te weten dat de situatie in Nederland niet heel anders is, hoef je maar te luisteren naar de vragen van journalisten na een gemiddelde corona persconferentie.

Het herstellen van de zieke dynamiek tussen politiek en media is naar mijn mening de sleutel om het vertrouwen van de maatschappij in de politiek te herstellen en vraagt het nemen van verantwoordelijkheid van zowel politiek als journalistiek. Tenslotte is de krant van vandaag de kattenbakvulling van morgen. Of zoals Carla Joosten het formuleert: “Laat de waan van de dag voor wat het is: een waan.”

Misschien vind je ook interessant…

Experts in actie: van megafoon tot megachat

Experts in actie: van megafoon tot megachat

Deskundigen gebruiken vaak hun megafoon om informatie te verspreiden onder hun publiek. Een recente wetenschappelijke studie moedigt hen aan om eerder een dialoog aan te gaan en hun publiek niet alleen te onderrichten, maar ook van hen te leren. Met andere woorden, deskundigen zouden hun perspectivische flexibiliteit moeten vergroten. Want wetenschapscommunicatie is de sociale conversatie rond wetenschap.

Wil je het gedrag van mensen veranderen? Stop dan met hen te vertellen wat ze moeten doen.

Wil je het gedrag van mensen veranderen? Stop dan met hen te vertellen wat ze moeten doen.

Mensen informatie geven is een van de meest gebruikte strategieën om wetenschap over te brengen. Maar wat als je wilt dat de informatie die je geeft ook werkelijk hun gedrag verandert, zoals mensen stimuleren om zich aan de coronamaatregelen te houden? Dit essay bespreekt de beperkingen van alleen informatie geven wanneer je gedrag probeert te beïnvloeden.